Kanadyjski rząd federalny zaprezentował projekt budżetu na 2026 rok, zatytułowany wymownie „Masters of Our Destiny” (The Canadian Press). Dokument przedstawiony przez premiera Marka Carneya oraz ministra finansów François-Philippe’a Champagne’a zakłada gigantyczne, nowe wydatki rzędu 142,1 miliarda dolarów. Choć administracja przekonuje, że państwowe finanse pozostają pod kontrolą, analitycy i krytycy zwracają uwagę na powielanie dawnych schematów fiskalnych oraz stale rosnący deficyt.
Główne filary wydatków i kontrowersyjna ulga produktywności
Największym pojedynczym elementem nowych planów fiskalnych jest wdrażana od dłuższego czasu tzw. megaulga produktywności (ang. productivity mega deduction), na którą przeznaczono 36,1 miliarda dolarów w horyzoncie pięcioletnim. Ma ona zachęcić krajowe przedsiębiorstwa do inwestycji w nowoczesny sprzęt oraz infrastrukturę budowlaną poprzez ułatwienia w odpisach podatkowych. Rząd obniża również efektywną stawkę podatkową dla nowych inwestycji biznesowych z 13% do 6,4%, próbując pobudzić gospodarkę osłabioną m.in. przez napięcia handlowe.
Obok wsparcia dla biznesu budżet przewiduje 22 miliardy dolarów na pakiety pomocowe związane z kosztami utrzymania, w tym jednorazowy, 50-procentowy wzrost świadczeń żywnościowych i podstawowych (Canada Groceries and Essentials Benefit) zaplanowany na rok gospodarczy 2027–2028. Do tego dochodzi pakiet 44,7 miliarda dolarów rozłożony na ponad dekadę, którego celem jest rozwój mieszkalnictwa socjalnego, spółdzielczego oraz całkowita likwidacja bezdomności w ciągu dziesięciu lat.
Rosnący dług publiczny i koszty jego obsługi
Mimo zapewnień resortu finansów o stabilnej pozycji kraju, prognozowany deficyt budżetowy na lata 2026–2027 ma wynieść 62,3 miliarda dolarów. Krytycy polityki gospodarczej premiera Carneya wskazują, że państwowa machina wydatkowa wcale nie wyhamowała. W bieżącym roku fiskalnym wydatki programowe wzrosną o 8,9%, osiągając poziom 542,7 miliarda dolarów.
Szczególny niepokój ekspertów budzi lawinowo rosnący koszt obsługi długu narodowego. Zgodnie z oficjalnymi wyliczeniami, obsługa zadłużenia pochłonie w tym roku 60,2 miliarda dolarów, co oznacza, że państwo wyda na ten cel więcej, niż wynosi transfer zdrowotny do poszczególnych prowincji (wynoszący 57,4 miliarda dolarów). Prognozy na rok 2030–2031 są jeszcze bardziej pesymistyczne – koszty te mają wzrosnąć do 85,5 miliarda dolarów, pochłaniając około 12 centów z każdego dolara podatkowego płaconego przez obywateli.
Krytycyzm wobec długoterminowej strategii rządzących
Ekonomiści akademicie, tacy jak Don Drummond z Queen’s University, otwarcie ostrzegają przed skutkami tak dużej stymulacji budżetowej finansowanej długiem. Wskazują oni, że rząd stawia wszystko na jedną kartę, wierząc, że masowe zastrzyki kapitałowe automatycznie wygenerują długoterminowy wzrost gospodarczy. Istnieje jednak realne ryzyko, że w warunkach zmieniających się globalnych trendów geopolitycznych i handlowych, Kanadyjczycy zostaną z ogromną górą niespłaconych zobowiązań.
Warto zauważyć, że pomimo ambitnych zapowiedzi obrony suverenności oraz modernizacji struktur obronnych – w tym dążenia do przeznaczania większych środków na cele wojskowe zgodnie z wytycznymi sojuszniczymi – brak zdecydowanych cięć w biurokracji sprawia, że obecny model zarządzania państwem do złudzenia przypomina dawne, krytykowane praktyki poprzednich gabinetów.
Źródło: financialpost.com


1 Komentarz
Marek_Inwestor
4 czerwca, 2026Oby te ulgi podatkowe faktycznie pomogły naszym firmom, bo sam ostatnio myślę o zakupie nowego sprzętu do warsztatu.