Obturacyjny bezdech senny (OBS) to powszechne, a zarazem niezwykle podstępne schorzenie, które dotyka miliony ludzi na całym świecie. Charakteryzuje się ono częstymi przerwami w oddychaniu podczas snu, prowadzącymi do gwałtownych spadków poziomu tlenu we krwi, chronicznego zmęczenia w ciągu dnia oraz głośnego chrapania. Co więcej, nieleczony bezdech znacząco zwiększa ryzyko rozwoju poważnych schorzeń układu krążenia, cukrzycy typu 2 czy demencji. Do tej pory główną metodą walki z tą przypadłością były uciążliwe urządzenia CPAP, tłoczące powietrze do dróg oddechowych za pomocą maski.
Trzy mechanizmy działania w walce z otyłością i bezdechem
Najnowsze doniesienia naukowe opublikowane na łamach prestiżowego „The New England Journal of Medicine” rzucają jednak zupełnie nowe światło na metody leczenia OBS. Badacze przeanalizowali wyniki dwóch szeroko zakrojonych badań klinicznych trzeciej fazy – TRIUMPH-1-OSA oraz TRIUMPH-2-OSA – które objęły łącznie 691 dorosłych pacjentów z nadwagą lub otyłością oraz umiarkowanym lub ciężkim bezdechem sennym. Oceniano w nich skuteczność eksperymentalnego preparatu o nazwie retatrutide, opracowanego przez koncern Eli Lilly.
Lek ten wyróżnia się unikalną budową farmakologiczną jako potrójny agonista receptorów hormonów inkretynowych: GIP (glukozozależny polipeptyd insulinotwórczy), GLP-1 (glukagonopodobny peptyd-1) oraz glukagonu. Dzięki aktywacji aż trzech szlaków biologicznych substancja ta wykazuje potężne działanie odchudzające oraz metaboliczne. Uczestnicy badań otrzymywali raz w tygodniu podskórne zastrzyki z retatrutidu w dawkach 4 mg, 9 mg lub 12 mg bądź placebo przez okres 80 tygodni.
Spektakularny spadek liczby incydentów oddechowych
Wyniki przerosły oczekiwania ekspertów. W grupie pacjentów bez cukrzycy typu 2 (badanie TRIUMPH-1-OSA) stosowanie dawek 9 mg oraz 12 mg retatrutidu doprowadziło do średniej redukcji wskaźnika AHI (określającego liczbę przerw w oddychaniu na godzinę snu) o odpowiednio ok. 34,3 oraz 31,7 zdarzeń na godzinę. Dla porównania, w grupie placebo wskaźnik ten spadł zaledwie o 9,9 zdarzenia. Z kolei u pacjentów zmagających się równocześnie z cukrzycą typu 2 (TRIUMPH-2-OSA) odnotowano spadek liczby epizodów oddechowych o ok. 25 na godzinę.
Badania wykazały również drastyczne zmniejszenie tzw. obciążenia hipoksycznego, czyli czasu trwania i głębokości niedotlenienia organizmu podczas nocnych incydentów – wskaźnik ten spadł o około 75% u osób bez cukrzycy i o 65% u pacjentów z cukrzycą. Co istotne, u blisko 68% uczestników terapii objawy bezdechu sennego zmniejszyły się do poziomu łagodnego. Sukces ten szedł w parze z wyraźną utratą masy ciała – pacjenci tracili średnio od 12% do ponad 20% wagi wyjściowej.
Perspektywy na przyszłość i ostrzeżenia agencji regulacyjnych
Eksperti ds. medycyny snu i kardiologii podkreślają, że powiązanie redukcji tkanki tłuszczowej z poprawą drogi oddechowej może całkowicie zmienić standardy opieki nad pacjentami z otyłością powikłaną bezdechem. Redukcja masy ciała zmniejsza nacisk tkanki tłuszczowej na gardło i szyję, co naturalnie ułatwia utrzymanie drożności dróg oddechowych w nocy.
Mimo obiecujących wyników retatrutide pozostaje na razie lekiem eksperymentalnym i nie posiada jeszcze oficjalnych zatwierdzeń agencji medycznych takich jak FDA. Przedstawiciele Eli Lilly zapowiadają jednak włączenie wskazania dotyczącego obturacyjnego bezdechu sennego do przyszłych wniosków rejestracyjnych. Jednocześnie amerykańska Agencja Żywności i Leków (FDA) oraz niezależni eksperci wystosowali ostrzeżenia przed kupowaniem nieautoryzowanych, podrabianych wersji substancji oferowanych nielegalnie w internetowych kanałach sprzedaży.
Źródło: www.medicalnewstoday.com
