Rynek napojów energetycznych i skoncentrowanych suplementów stymulujących od lat notuje dynamiczne wzrosty. Globalna sprzedaż samych napojów z kofeiną przekroczyła w 2024 roku próg 20 miliardów dolarów, a puszki z kolorowymi napojami są powszechnie dostępne obok wody i zwykłych napojów gazowanych. Niezależne, wstępne badania zaprezentowane podczas tegorocznej sesji naukowej Amerykańskiego Towarzystwa Kardiologicznego (AHA Scientific Sessions 2026) rzucają jednak nowe, niepokojące światło na potencjalne zagrożenia sercowo-naczyniowe związane z ich regularnym spożywaniem, szczególnie wśród osób młodych.
Analiza danych FDA: Ponad 28 tysięcy zgłoszeń
Zespół badawczy pod kierunkiem Sai Samayamanthuly z Wydziału Medycznego Uniwersytetu Wirginii w Charlottesville wziął pod lupę oficjalne bazy Amerykańskiej Agencji ds. Żywności i Leków (FDA). Przeanalizowano łącznie 28 345 raportów dotyczących zdarzeń niepożądanych zgłoszonych do systemu agencji w latach 2017–2025. Wśród nich wyodrębniono 854 raporty bezpośrednio powiązane z energetykami oraz suplementami zawierającymi duże dawki kofeiny i innych substancji pobudzających, takich jak johimbina, synefryna czy guarana. Pozostałe blisko 27,5 tysiąca zgłoszeń dotyczyło produktów o innym składzie.
Wyniki szczegółowej analizy statystycznej wykazały, że produkty stymulujące pojawiały się w zgłoszeniach dotyczących najpoważniejszych incydentów kardiologicznych nieproporcjonalnie często. Szczególnie alarmujące wnioski dotyczą grupy wiekowej 18–34 lata, czyli młodych dorosłych, którzy na co dzień nie znajdują się w standardowych grupach ryzyka chorób układu krążenia. Okazało się, że aż 45% wszystkich zgłoszeń o poważnych problemach sercowych powiązanych z tymi produktami dotyczyło właśnie osób w tym przedziale wiekowym.
Najczęstsze powikłania kardiologiczne
Statystyki zaprezentowane na kongresie AHA w Chicago wskazują na drastyczne różnice w częstotliwości zgłaszania konkretnych incydentów medycznych. Najsilniejszy sygnał ostrzegawczy dotyczył zatrzymania akcji serca (cardiac arrest). W zestawieniu z produktami nietoksycznymi lub niesahdingowymi, przypadki zatrzymania krążenia w powiązaniu z napojami energetycznymi i suplementami stymulującymi zgłaszano około 11 razy częściej.
Równie poważnie wyglądają dane dotyczące innych schorzeń układu krążenia. Zawały serca (zawał mięśnia sercowego) odnotowywano w tej grupie 4,5 raza częściej. Z kolei komorowe zaburzenia rytmu serca oraz uciążliwe kołatania serca (palpitacje) występowały w raportach około czterokrotnie częściej. Wśród analizowanych powikłań naukowcy wykazali także trzykrotnie wyższą częstość zgłoszeń dotyczących tachykardii zatokowej i przyspieszonego rytmu serca, blisko 2,7 raza więcej przypadków bólu w klatce piersiowej oraz dwukrotnie częstsze epizody omdień i stanów przedomdleniowych.
Problem regulacyjny i dawkowanie kofeiny
Eksperci zwracają uwagę na istotną lukę w systemie nadzoru nad rynkiem. Ponieważ napoje energetyczne i suplementy diety są w Stanach Zjednoczonych i wielu innych krajach regulowane jako środki spożywcze, a nie jako leki, nie podlegają rygorystycznym, przedrynkowym testom bezpieczeństwa wymaganym farmaceutycznie. Zgodnie z wytycznymi American Heart Association, bezpieczna dawka kofeiny dla zdrowego dorosłego człowieka wynosi maksymalnie 400 miligramów dziennie, co odpowiada roughly czterem lub pięciu filiżankom parzonej kawy.
Tymczasem nowoczesne napoje energetyczne oraz silne odżywki przedtreningowe potrafią zawierać w jednej porcji wielokrotnie większe stężenia kofeiny oraz dodatkowe ekstrakty ziołowe potęgujące działanie pobudzające. Regularne sięganie po kilka takich produktów dziennie pozwala błyskawicznie przekroczyć bezpieczne normy spożycia, co u osób z nierozpoznanymi wrodzonymi wadami serca lub zaburzeniami rytmu może prowadzić do dramatycznych konsekwencji zdrowotnych.
Ograniczenia badania i zalecenia lekarzy
Kardiolodgi podkreślają, że omawiane badania opierają się na analizie zgłoszeń o charakterze obserwacyjnym i watościują relacje korelacyjne, a nie bezpośredni związek przyczynowo-skutkowy w kontrolowanych warunkach laboratoryjnych. Baza FDA bazuje w dużej mierze na zgłoszeniach dobrowolnych, co oznacza, że rejestruje konkretne incydenty, nie uwzględniając przy tym dokładnej liczby wszystkich konsumentów, którzy spożywali te napoje bez żadnych negatywnych skutków.
Mimo tych ograniczeń, autorzy apelują o wdrożenie bardziej systematycznego monitorowania bezpieczeństwa produktów bogatych w kofeinę. Lekarze pierwszego kontaktu oraz kardiolodgi powinni również pamiętać, by podczas wywiadu medycznego z młodymi pacjentami uskarżającymi się na bóle w klatce piersiowej, zawroty głowy czy nagłe kołatanie serca, aktywnie pytać o regularne spożywanie energetyków i suplementów przedtreningowych.
Źródło: www.medicalnewstoday.com
