Menopauza to dla każdej kobiety jeden z najbardziej wymagających etapów w życiu, wiążący się z głębokimi zmianami biologicznymi i emocjonalnymi. Najnowsze badania naukowe rzucają jednak zupełnie nowe światło na ten proces, udowadniając, że osoby w spektrum autyzmu przechodzą okres okołomenopauzalny w sposób znacznie bardziej dotkliwy. Skala tego zjawiska oraz jego specyfika stawiają przed współczesną medycyną zupełnie nowe wyzwania.
Największe dotychczasowe badania nad autyzmem a menopauza
Przełomowej analizy w tym obszarze podjęli się naukowcy z Bournemouth University. Badaniem kierowała doktorantka Eunhee Kim, a wyniki projektu opisano jako najszersze w historii zestawienie samooceny symptomów menopauzalnych u osób w spektrum autyzmu oraz osób neurotypowych. W trwającym pięć tygodni badaniu wzięło udział nieco ponad 900 uczestników, z których większość stanowiły cispłciowe kobiety.
Celem naukowców było dokładne monitorowanie codziennego samopoczucia, poziomu stresu oraz nasilenia objawów fizycznych i psychicznych. Wyniki nie pozostawiają złudzeń – osoby autystyczne systematycznie zgłaszały znacznie cięższy przebieg menopauzy, co bezpośrednio przekładało się na gorszą jakość życia oraz spadek ogólnego dobrostanu.
Dlaczego menopauza u kobiet w spektrum jest trudniejsza?
Eksperti wskazują, że menopauza nakłada się na codzienne trudności, z jakimi mierzą się osoby w spektrum. Jak podkreśla Eunhee Kim, kobiety te często już wcześniej zmagają się z deficytami pamięci, trudnościami w planowaniu, kontrolowaniu emocji oraz wzmożoną wrażliwością sensoryczną. Wieloletnie próby dopasowania się do otoczenia i tzw. maskowanie swoich cech sprawiają, że zasoby psychiczne wielu kobiet są mocno nadszarpnięte.
Kiedy w ten skomplikowany układ wchodzą wahania hormonalne, codzienne funkcjonowanie może stać się niezwykle trudne. Dodatkowym czynnikiem jest problem z tzw. interocepcją, czyli zdolnością do odczytywania sygnałów płynących z wnętrza ciała. Zaburzenia w tym obszarze utrudniają prawidłową interpretację zmian zachodzących w organizmie, co potęguje lęk, dezorientację i poczucie braku kontroli.
Zdrowie psychiczne i fizyczne w cieniu menopauzy
Badania z Bournemouth University ujawniły także głębokie nierówności w sferze zdrowotnej. Uczestnicy w spektrum autyzmu zgłaszali nie tylko silniejsze objawy naczynioruchowe czy uderzenia gorąca, ale również drastycznie wyższy poziom lęku i depresji, które korelowały ze stopniem nasilenia menopauzy.
Analiza wykazała również niepokojące powiązania z chorobami współistniejącymi. Osoby autystyczne w badanej grupie:
- były prawie dwukrotnie bardziej narażone na zgłaszanie schorzeń układu krążenia, w tym chorób serca,
- ponad czterokrotnie częściej zgłaszały problemy układu mięśniowo-szkieletowego, takie jak hipermobilność,
- znacznie częściej deklarowały życie z wieloma poważnymi chorobami przewlekłymi jednocześnie.
Konieczność zmiany podejścia w opiece medycznej
Autorzy badań, w tym współautorzy dr Rachel Moseley i prof. Julie Gamble-Turner, zwracają uwagę na pilną potrzebę edukacji personelu medycznego. Standardowa opieka ginekologiczna i menopauzalna rzadko uwzględnia specyfikę funkcjonowania osób w spektrum autyzmu. Często dochodzi do tzw. zjawiska cienia diagnostycznego, w którym objawy kryzysu hormonalnego są błędnie przypisywane wyłącznie cechom autystycznym lub odwrotnie.
Zrozumienie, że menopauza u kobiet w spektrum może przebiegać jako faza głębokiego kryzysu życiowego, jest kluczowe dla wdrożenia odpowiedniego wsparcia psychologicznego, somatycznego oraz dostosowania terapii hormonalnej (HRT), tak aby skutecznie poprawić jakość życia pacjentek w średnim wieku.
Źródło: www.medicalnewstoday.com
